Przejdź do treści

Optymalizacja ścieżek kompletacji. Od putaway do tras zadań w cyfrowym modelu magazynu

Jak analizować trasy kompletacji, slotting i fale w cyfrowym bliźniaku magazynu. Porównanie wariantów na jawnych danych i założeniach.

Piotr SuszPiotr Susz, LOCURA Consulting
Zaktualizowano:
Optymalizacja procesów
optymalizacja ścieżek kompletacji, picking magazyn, slotting - LOCURA Consulting

Ścieżka kompletacji nie zaczyna się wtedy, gdy pracownik bierze wózek. Powstaje wcześniej: przy przyjęciu dostawy, przypisaniu zapasu do lokacji i decyzji, które zamówienia mają wejść do jednej fali. Jeśli te trzy elementy są przypadkowe, nawet dobry WMS będzie wyznaczał trasę po magazynie, który sam utrudnia pracę.

W rozmowach o wydajności najczęściej pada pytanie: „jak skrócić drogę pickera?”. Warto zacząć od innego: czy znamy drogę, którą rzeczywiście modelujemy, oraz ograniczenia, których nie wolno pominąć? Bez mapy przejść, danych o pobraniach i reguł przypisania asortymentu łatwo pomylić obietnicę z wynikiem analizy.

Ten artykuł pokazuje kolejność pracy nad kompletacją w magazynie manualnym, półautomatycznym lub mieszanym. Na końcu opisuję też, jak LOCURA Modeler służy do porównywania wariantów na cyfrowym modelu. Jest to narzędzie do analizy założeń, tras i układu, a wynik modelu wymaga później sprawdzenia w działającym magazynie.

Najpierw rozdzielmy cztery pojęcia

W praktyce te terminy często mieszają się w jednym zdaniu, chociaż dotyczą różnych decyzji.

  • Putaway, czyli odkładanie, odpowiada na pytanie, gdzie po przyjęciu trafi zapas. Decyzja dotyczy fizycznej lokacji, a często także podziału dostawy między pickface, zapas i automatyczne stanowisko.
  • Slotting określa, jak świadomie ułożyć indeksy w dostępnych miejscach. Uwzględnia rotację, gabaryty, cechy manipulacyjne oraz sposób pobrania.
  • Ścieżka kompletacji jest kolejnością przejść między miejscami pobrania. Jej długość zależy od układu, obecności przejść, zasad ruchu i kolejności zadań.
  • Fala kompletacyjna grupuje zlecenia w określonym czasie. WMS może potem łączyć zamówienia w batch lub cluster, ale wynik zależy od danych i dostępnej logiki systemu.

To rozróżnienie pomaga nie szukać jednego magicznego parametru w WMS. Ścieżka jest skutkiem całego łańcucha decyzji. Zmiana algorytmu routingu nie rozwiąże problemu, gdy szybko rotujący towar leży daleko od punktu wydania albo do lokacji prowadzi tylko jedna zatłoczona alejka.

Przyjęcie dostawy projektuje przyszłą kompletację

Przyjęcie towaru bywa traktowane jak początek stanu magazynowego. W procesie kompletacji jest też początkiem przyszłej pracy człowieka lub automatyki. Paleta z nowym asortymentem nie zawsze powinna w całości trafić do jednego miejsca. Część może zasilić lokację kompletacyjną, część zapas, a część strefę o innym sposobie obsługi.

Taki podział ma sens tylko wtedy, gdy wynika z profilu zamówień. Indeks sprzedawany głównie na sztuki może potrzebować łatwo dostępnego miejsca w pickface. Ten sam indeks, gdy często wychodzi pełnym opakowaniem, wymaga również sprawnej ścieżki dla całych kartonów lub palet. Zasada „sztuki do automatyki, opakowania do regału” brzmi prosto, lecz pęka przy zamówieniach łamiących opakowania. Wtedy rośnie liczba pobrań z kilku stref i rośnie ciężar konsolidacji.

Dlatego przed zmianą putaway warto sprawdzić co najmniej: strukturę ilości na zamówienie, udział pobrań sztukowych i kartonowych, częstotliwość uzupełnień oraz miejsca, w których zamówienia są scalane. Dopiero potem można zdecydować, czy podział zapasu rzeczywiście skraca pracę całego procesu.

Dane podstawowe są warunkiem dobrego slottingu

WMS może policzyć kolejność zadań, ale nie naprawi danych, których nie ma. Dla kompletacji przydają się wymiary i masa jednostki, hierarchia opakowań, informacja o kruchości lub ciężarze, wymagania dla nośnika oraz dane o rotacji liczone po pobraniach.

To ostatnie rozróżnienie jest szczególnie ważne. ABC sprzedażowe opisuje obrót albo wartość sprzedaży. ABC logistyczne opisuje wysiłek magazynu. Paleta wydana w jednym ruchu może mieć dużą wartość, ale nie tworzy wielu przejść po alejkach. Z kolei drobny indeks pobierany do wielu zamówień może generować dużą liczbę podejść. Przy układaniu pickface liczy się przede wszystkim ta druga perspektywa.

Nie każda lokacja bez aktywności jest wolna. Może to być bufor, miejsce z zapasem bez pobrań w analizowanym okresie albo adres, którego dane nie objęły. Wnioski z analizy powinny pokazywać takie braki, zamiast automatycznie traktować je jako miejsce do zagospodarowania.

Mapa magazynu musi opisywać drogę, a nie tylko regały

Plan hali pokazuje, gdzie stoją regały. Do analizy tras potrzebny jest jeszcze model przejść: punkt startowy, alejki, przejścia poprzeczne, schody, punkty zdawcze oraz ograniczenia ruchu. W magazynie wielopoziomowym różnica między pobraniem na parterze i na antresoli nie jest wyłącznie różnicą adresu. Dochodzi droga pionowa, czas dojścia i sposób przekazania towaru.

W cyfrowym modelu warto odróżnić geometrię od grafu dojść. Geometria pokazuje obrys budynku, wyposażenie i lokalizacje. Graf mówi, którymi przejściami można dotrzeć do adresu. Dzięki temu można wykryć sytuację, w której lokalizacja leży blisko celu w linii prostej, ale prowadzi do niej długi obchód. Taki model powinien też odrzucać miejsca niedostępne, zamiast sztucznie skracać trasę.

Sześć etapów porównania

Zamiast zaczynać od dużej relokacji, lepiej porównać kolejne warianty na tej samej kohorcie pobrań. W Modelerze pilot kompletacji prowadzi analizę przez sześć etapów:

  1. Baza pokazuje wyjściowe przypisanie profili pobrań do lokacji w modelu.
  2. Slotting jednego piętra pozwala ocenić zmianę w ograniczonym obszarze, bez mieszania całego magazynu.
  3. Slotting wszystkich pięter rozszerza przypisanie na dostępne kondygnacje, z zachowaniem ustalonych ograniczeń.
  4. Transport strefowy zmienia założenia o obsłudze ręcznej albo automatycznej, w tym o dojściu do linii kompletacyjnej i przejściach między poziomami.
  5. Grupowanie według pojemności nośnika porównuje multi order i batch na tych samych zamówieniach, uwzględniając limit nośnika i czas sortowania.
  6. Routing po grafie liczy dojścia wyłącznie po zdefiniowanych przejściach magazynu, zamiast łączyć punkty prostą linią na planie.

Każdy etap oddziela wpływ jednej decyzji od kolejnej. Jeśli wynik zmienia się dopiero po przełączeniu transportu albo po zastosowaniu tras zadań, zespół widzi, czego dotyczy różnica. To lepsza podstawa do rozmowy niż jedna zbiorcza liczba bez metodyki.

Co pokazuje cyfrowy bliźniak kompletacji

Tu cyfrowy bliźniak łączy układ magazynu z przygotowanymi lub importowanymi danymi o pobraniach. Widok może pokazać mapę cieplną aktywności, ABC lokacji, rzuty kondygnacji, trasę wybranego zadania i porównanie wariantu przed oraz po zmianie. Dla tras zadaniowych istotna jest kolejność pobrań. Jeśli dane nie pozwalają jednoznacznie odtworzyć kolejności, analiza powinna to oznaczyć, a nie zgadywać.

Do prezentacji metody dostępne są dwa rodzaje danych. Jeden zestaw korzysta z zanonimizowanych identyfikatorów oraz jasno oznaczonego syntetycznego uzupełnienia. Drugi zestaw jest w całości syntetyczny. Pozwala pokazać wielostrefowy układ obejmujący wysoki skład, regały półkowe na różnych poziomach i windy kompletacyjne bez ujawniania danych konkretnego magazynu.

Wynik wskazuje modelowane metry dojścia, czas przyjęty w parametrach i liczbę pobrań objętych porównaniem. Widoczna pozostaje także jakość danych: zdarzenia bez trasy, niejednoznaczna kolejność czy lokalizacje poza zakresem. To potrzebne, bo liczba wygląda wiarygodnie dopiero wtedy, gdy wiadomo, jaką część procesu obejmuje.

Granice wyniku są równie ważne jak wykres

Cyfrowy model nie jest automatyczną decyzją o relokacji. Porównanie może przenosić historyczny profil pobrań między zgodnymi lokacjami, ale samo nie potwierdza stanu zapasu, pojemności, ograniczeń produktowych, dostępności ludzi ani wykonalności uzupełnień. Nie mierzy też rzeczywistej pracy na zmianie. Wynik jest porównaniem tras i założeń w modelu.

Z tego samego powodu nie należy prezentować go jako gwarantowanej oszczędności lub obiecanego ROI. Najpierw warto sprawdzić dane źródłowe, przejść planowany proces z operacją, oszacować nakład relokacji i zweryfikować zmianę w działającym magazynie. Czasem wariant skracający metry pogarsza obciążenie konsolidacji albo zwiększa liczbę uzupełnień. Model ma pomóc zadać to pytanie przed wykonaniem kosztownej zmiany.

Modeler przyjmuje dane plikowe po walidacji i mapowaniu kolumn. Nie ma gotowego, działającego połączenia z WMS, które pobierałoby dane produkcyjne bez przygotowania źródła, formatu i dostępu. To świadome ograniczenie: najpierw trzeba ustalić, co oznacza pojedyncze zdarzenie, lokalizacja, czas i zadanie w danym systemie.

Jak rozpocząć analizę bez wielkiego projektu

Najlepszym początkiem jest ograniczony zakres. Wybierz jedną strefę, okres reprezentatywny dla pracy magazynu i jasne pytanie, na przykład: czy indeksy o największej liczbie pobrań są blisko punktu startowego oraz czy da się poprawić dojście bez mieszania różnych wymiarów lokacji.

Następnie przygotuj mapę adresów, dane o pobraniach i listę ograniczeń. Warto zapisać, których lokacji nie wolno zmieniać, jakie profile mogą się zamieniać oraz czy analizowany jest transport ręczny, automatyczny albo oba warianty. Po obliczeniu nie wybieraj od razu największego skrócenia. Sprawdź, ile danych weszło do porównania, które zdarzenia odpadły i jaki proces musiałby zmienić się poza ekranem.

Metodę budowy układu, kontroli przejść i konfrontowania wariantów opisuje przewodnik po projektowaniu magazynu online. Z kolei Modeler pomaga obejrzeć cyfrowy model, mapy aktywności i warianty tras w jednym miejscu. Funkcje produktu pokazuje też interaktywny pitch deck Modelera, a sama aplikacja jest dostępna pod adresem modeler.locura.tech.

Podsumowanie

Optymalizacja kompletacji zaczyna się od danych i fizycznego układu, a dopiero potem od parametru w WMS. Putaway decyduje, gdzie będzie zapas. Slotting ustawia relację między rotacją a lokacją. Fale i grupowanie wpływają na to, które przejścia połączą się w jedną pracę. Model tras pozwala sprawdzić te decyzje na wspólnej kohorcie, zanim zespół przeniesie tysiące indeksów.

Najbardziej użyteczny wynik nie brzmi „zaoszczędzimy dokładnie X procent”. Brzmi raczej: „dla tych danych, tej mapy przejść i tych założeń wariant B zmienia modelowaną drogę w taki sposób; teraz sprawdźmy, czy operacja może go wykonać”. To wystarczająco konkretna podstawa do następnej decyzji.

Przeczytaj również

Przykład analizy w Modelerze

Poniższe kadry pochodzą z pilota Modelera. Zestawy pokazowe zawierają dane syntetyczne albo zanonimizowane z jawnym syntetycznym uzupełnieniem. Wyniki są porównaniem modelowym i wymagają weryfikacji na danych oraz w procesie magazynowym.

Raportowy wykres sześciu etapów kompletacji na jednej skali z natywnych obliczeń Modelera dla 12 000 syntetycznych zamówień.

Porównanie kolejnych etapów analizy kompletacji na tym samym zestawie danych.

Trasa od punktu wydania przez pobrania i z powrotem do punktu wydania na modelu 3D.

Trasa od punktu wydania przez pobrania i z powrotem do punktu wydania na modelu 3D.

Wykres porównujący Multi order i Batch w etapach 5 i 6 na wspólnej skali drogi oraz liczby tur.

Porównanie Multi order i Batch na tych samych syntetycznych zamówieniach; czas sortowania Batch jest doliczany w modelu pracy.

Archiwalne widoki panelu aplikacji z osobnego zestawu demonstracyjnego: sześć etapów w interfejsie i tabela Multi order oraz Batch. Ich wartości nie są porównywane z rysunkami 07 i 08.

Piotr Susz

O mnie – Piotr Susz

CEO LOCURA Consulting

Od 20 lat pracuję w logistyce operacyjnej – nie z sal konferencyjnych, tylko z hali magazynowej. Zrealizowałem ponad 150 projektów: wdrożenia WMS, layouty magazynów, audyty procesów i systemy premiowania oparte na danych.

LOCURA Consulting założyłem w 2018 roku, bo miałem dość konsultantów, którzy kończą raport słowem „rekomendujemy" i znikają. U mnie projekt kończy się wtedy, gdy widać liczby – szybszą kompletację, niższy koszt pozycji, mniej zamrożonego kapitału.

Poza projektami jestem mentorem w Programie Mentoringowym Stowarzyszenia Absolwentów Politechniki Wrocławskiej, gdzie pracuję z absolwentami PWr nad ich ścieżką zawodową w logistyce.

Jeśli Twoja logistyka zaczęła kosztować więcej niż zarabiać, napisz do mnie – pierwsza rozmowa jest bezpłatna i bez zobowiązań.